UPI
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಟೀ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯುಪಿಐ (UPI – Unified Payments Interface) ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗೂಗಲ್ ಪೇ, ಫೋನ್ ಪೇ, ಪೇಟಿಎಂ ಅಥವಾ ಭೀಮ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಈಗ ಅತಿ ಸುಲಭ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆಯೇ? ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕೇ? ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಹಲವರಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
1. ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಇದೆಯೇ?
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ನೀವು ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಪಡೆದರೆ ಆ ವಹಿವಾಟಿನ (Transaction) ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ನೇರ ತೆರಿಗೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ಯನ್ನಾಗಲಿ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯುಪಿಐ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಬಂದು ಬೀಳುವ ಹಣದ ‘ಮೂಲ’ ಮತ್ತು ‘ಸ್ವರೂಪ’ದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು
ಸ್ವಂತ ಖಾತೆಗಳ ನಡುವೆ ವರ್ಗಾವಣೆ: ನಿಮ್ಮದೇ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮದೇ ಆದ ಮತ್ತೊಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕುಟುಂಬದವರಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯುವುದು: ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಕರು, ಪತ್ನಿ, ಪತಿ ಅಥವಾ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿಂದ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ನೀವು ಎಷ್ಟು ಹಣ ಪಡೆದರೂ ಅದನ್ನು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ‘ಉಡುಗೊರೆ’ (Gift) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ಇತರರಿಂದ ಉಡುಗೊರೆ: ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿ ಅಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ (ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ಪರಿಚಿತರು) ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀವು ಒಟ್ಟು ₹50,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಪಡೆದರೆ, ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ‘ಇತರ ಮೂಲಗಳ ಆದಾಯ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು: ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಹೋಟೆಲ್‌ಗೆ ಹೋದಾಗ ಬಿಲ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ (Split) ಅದಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಐಟಿ ಇಲಾಖೆ ವಿವರಣೆ ಕೇಳಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
3. ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಲಾನ್ಸರ್‌ಗಳಿಗೆ ಇರುವ ನಿಯಮಗಳು
ನೀವು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಫ್ರೀಲಾನ್ಸ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆ ಹಣವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆದಾಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಐಟಿಆರ್ (ITR) ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಈ ಆದಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್‌ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 44AD ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಊಹಾತ್ಮಕ ತೆರಿಗೆ’ (Presumptive Taxation) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟಿನ ಕೇವಲ 6% ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲಾಭ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ಉಳಿಸಬಹುದು.
4. ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಬರಬಹುದು?
ಕೇವಲ ಯುಪಿಐ ಬಳಸಿದ ತಕ್ಷಣ ನೋಟಿಸ್ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದರೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ‘ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿ’ (AIS) ಯಲ್ಲಿ ಅದು ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ (Savings Account): ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗೆ ಒಟ್ಟು ₹10 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಜಮೆಯಾದರೆ (ಯುಪಿಐ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ), ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಐಟಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕರೆಂಟ್ ಖಾತೆ (Current Account): ಕರೆಂಟ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹50 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು ನಡೆದರೆ ಐಟಿ ಇಲಾಖೆಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಮಿತಿಗಿಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣದ ವಹಿವಾಟು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಆ ಹಣದ ಮೂಲವನ್ನು ಕೇಳಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬಹುದು.
5. ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿಯಮಗಳ ಅಪ್‌ಡೇಟ್
ಗ್ರಾಹಕರು ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. 2026ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಕರಡು ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ‘ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್’ (MDR) ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊರೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಾದಿದೆ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್!
ಯುಪಿಐ (UPI) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಕಂಪನಿಗಳು ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕ ಅಥವಾ ಎಂಡಿಆರ್ ವಿಧಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ) ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದರೂ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಆ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಾವೇ ಭರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾವು ಮಾರುವ ದಿನಸಿ, ಬಟ್ಟೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಹೋಟೆಲ್ ಬಿಲ್‌ಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಶೇ. 1 ರಿಂದ 2 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ಆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರೇ ಜೇಬಿನಿಂದ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾವು ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲವು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿದಾಗ ಶೇ. 2 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಕೇಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗೂ ಇದೇ ನಿಯಮ ಬಂದರೆ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದಲೇ ನೇರವಾಗಿ ₹5 ಅಥವಾ ₹10 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬಹುದು.
ಈಗಾಗಲೇ ಫೋನ್ ಪೇ ಮತ್ತು ಪೇಟಿಎಂ ನಂತಹ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಮೊಬೈಲ್ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವಾಗ ₹1 ರಿಂದ ₹3 ರವರೆಗೆ ‘ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಶುಲ್ಕ’ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಪಿಐ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವುದು) ಇಂತಹ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಎಂದು ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇಂದು ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಯುಪಿಐ ಸೇವೆ, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಗ್ರಾಹಕರ ಜೇಬಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದರೆ ಖಂಡಿತ ಅಚ್ಚರಿಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಉಚಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಮುಂದಿನ ಹಂತವು ಲಾಭಗಳಿಕೆಯ ಉದ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಹಿ ನಿಯಮ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕಿವಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕೈಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಯುವತಿ!
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೂ ತಲುಪಿಸಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಲಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಜಾಗೃತರಾಗಿರುವುದೇ ಜಾಣತನ.
ಜಿಯೋ ಕನ್ನಡ ನ್ಯೂಸ್ನ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.
