“ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. 1971ರ ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು, 2026ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮರುನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ‘ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆ’ (Delimitation). ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ನಡುವೆ ಎನ್ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾನೂನಾಗಿಸಲಿದೆ? ಈ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.”
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:
- ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 543 ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ 850 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ.
- ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ 28 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು 42ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಅಂದಾಜಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆತಂಕ:
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದಂತಹ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೀಟುಗಳು ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು (ಯುಪಿ, ಬಿಹಾರ) ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಲಿವೆ. ಇದು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯವಿದೆ.
ಮಸೂದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬೇಕಿರುವ ಮತಗಳು ಎಷ್ಟು?
ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ 82ನೇ ವಿಧಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ (Special Majority) ಅಗತ್ಯವಿದೆ:
- ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ: ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಹಾಜರಿರುವ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 2/3 (ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು) ಬಹುಮತ ಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 360 ಮತಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
- ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ: ಕನಿಷ್ಠ 163 ಮತಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
- ರಾಜ್ಯಗಳ ಅನುಮೋದನೆ: ಇದು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳ (14 ರಾಜ್ಯಗಳು) ವಿಧಾನಸಭೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಬೇಕು.
NDA ಸರ್ಕಾರದ ಬಲ ಎಷ್ಟು ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎನ್ಡಿಎ (NDA) ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಖ್ಯಾಬಲ ಹೀಗಿದೆ:
ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ: ಎನ್ಡಿಎ ಸುಮಾರು 293 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಬೇಕಾದ 360 ಮತಗಳ ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ಸುಮಾರು 67 ಮತಗಳ ಕೊರತೆಯಿದೆ.
ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ: ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಎನ್ಡಿಎ ಬಲವು 141ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 2/3 ಬಹುಮತಕ್ಕೆ (163 ಮತಗಳು) ಇನ್ನು 22 ಮತಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಬಿಜೆಪಿಯ ಮುಂದಿನ ನಡೆಯೇನು?
ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಕೇವಲ ತನ್ನ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ (NDA) ಮತಗಳಷ್ಟೇ ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3) ಬಹುಮತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಿಜೆಪಿ ಅನುಸರಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಅಸ್ತ್ರ: ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಬೆಸೆದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 33ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಸಿಗಬೇಕೆಂದರೆ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಗಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಬಹುದು.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಲವು: ಯುಪಿಎ ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯಾ (INDIA) ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ತಟಸ್ಥ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಿಜು ಜನತಾ ದಳ ಅಥವಾ ವೈಎಸ್‌ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಂತಹ ಪಕ್ಷಗಳು) ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯಲು ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆತಂಕ ನಿವಾರಣೆ: ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಇದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಸಮನಾಗಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶೇ. 50ರಷ್ಟು) ಹೆಚ್ಚಿಸುವ “ಪ್ರೊ-ರೇಟಾ” (Pro-rata) ಮಾದರಿಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಅಬ್ಸ್ಟೆನ್ಶನ್ (ಮತದಾನದಿಂದ ದೂರ): ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ಮತದಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರದೆ ಅಥವಾ ದೂರ ಉಳಿಯುವಂತೆ (Abstention) ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸದನದ “ಹಾಜರಿರುವ ಮತ್ತು ಮತ ಹಾಕುವ ಸದಸ್ಯರ” ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ 2/3 ಬಹುಮತ ಪಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.
ರಾಜ್ಯಗಳ ಬೆಂಬಲ: ಈ ಮಸೂದೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 14 ರಾಜ್ಯಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ಬೇಕು. ಬಿಜೆಪಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2026ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ. ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲಿದೆಯಾದರೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಕಾಪಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಗುಡ್ ನ್ಯೂಸ್: ರೂಟ್ ಕೆನಾಲ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತ!
ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ ಸಾಧಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎನ್ಡಿಎ ಒಕ್ಕೂಟವು ತನ್ನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚತುರತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಮನವೊಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ‘ಮಹಾ ಬದಲಾವಣೆ’ ಸುಗಮವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.
